د وزیر ویناوی

متن سخنرانی جلالتمأب وزیر مخابرات در نشست ملی Tech Women

جلالتمأب محترم بانوی اول کشور، خانم بی. بی گل، جلالتمأب محترم وزیر کار و امور اجتماعی و شهداء و معلولین، هیأت رهبری و برگزارکنندگان نشست ملی زنان فعال در عرصه تکنالوژی معلوماتی(Summit Tech Women) اصحاب رسانه و سایر اشتراک کنندگان این همایش با شکوه السلام و علیکم و رحمت الله وبرکاته!

اجازه دهید قبل از همه، به نیابت از رهبری وزارت و سایر همکاران ام در سکتور مخابرات و تکنالوژی معلوماتی،  از ابتکار و تلاش‌های صادقانه برگزارکنندگان این همایش ملی قدردانی کنم. وزارت مخابرات به اصل مشارکت دولت و سکتور خصوصی قویاً باورمند بوده و هرنوع ابتکار و اقدامی را که در راستای ارتقای سطح آگاهی شهروندان در در عرصه تکنالوژی معلوماتی، ترویج آن و  استفاده از تکنالوژی معلوماتی به هدف توانمندسازی کشور و به ویژه، قشر زنان صورت بگیرد، قاطعانه حمایت می‌نماید.

مهمانان گرامی!

زمینه سازی برای ورود زنان و دختران به عرصه تکنالوژی معلوماتی و مخابراتی به دلایل مختلفی از اهمیت اساسی و حیاتی برخورد دارست:  

  • اول، تکنالوژی معلوماتی زمینه را برای دسترسی به تعلیم و تربیه بهتر  و افزایش سطح آگاهی عمومی زنان فراهم می‌سازد و این به نوبه خود، باعث توانمندسازی زنان می‌گردد؛‌
  •  دوم- با استفاده از تکنالوژی معلوماتی بانوان می‌توانند دسترسی شان را به خدمات صحی، فرصت‌های اقتصادی و اشتغال‌زایی بالا ببرند.
  • سوم، در شرایطی که امروز استفاده از تکنالوژی در همه ابعاد- چه فضای زندگی شخصی و چه  فضای عمومی- اهمیت روز افزون پیدا کرده است، تشویق زنان و دختران برای کسب تخصص، آگاهی و مهارت در عرصه تکنالوژی معلوماتی بسیار حیاتی است.
  •  چهارم، تکنالوژی معلوماتی برای ارتباطات داخلی و ارتباطات با جوامع و نهادهای بین المللی بسیار نقش اساسی بازی می‌کند. یکی از راه‌های توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی زنان این است که آنها باید با دانش مدرن، مهارت‌‌ها و تجربه استفاده از تکنالوژی مجهز گردیده و بازبان تخصص بین المللی آشنا شوند.

 

از آن‌جایی که سکتور مخابرات و تکنالوژی معلوماتی در افغانستان یک سکتور عمده عایداتی و در عین حال یک سکتور جوان و رو به رشد دولت افغانستان است، این سکتور ظرفیت فوق العاده‌ای برای توسعه و اشتغال زایی دارد؛ چنان‌که امروز بیش از 300 هزار نفر در این سکتور مصروف ایفای وظیفه اند و بخشی آن را نیز زنان تشکیل می‌دهند. از طرف دیگر،  مسأله توازن جنسیتی(Gender Equity) یکی از شاخص‌های مشترک(Cross Cutting) در استراتیژی انکشاف ملی افغانستان است، نیاز است که هرنوع فرصتی که برای اشتغال‌زایی و ارتقای ظرفیت در هرسکتوری که آغاز می شود، باید اصل « توازن جنسیتی » و اصل «توانمندسازی» زنان و دختران  را جداً درنظر بگیرد.

متأسفانه، در سطح جهان فاصله جنسیتی(Digital Gender Gap) در بخش دسترسی و استفاده از تکنالوژی معلوماتی بین زنان و مردان تفاوت بسیاری وجود دارد، امّا با این وجود، وضعیت به نفع زنان در حال تغییر می‌باشد. یکی از دلایل تغییر نیز، تلاش‌ها و کنفرانس‌هایی همانند کنفرانس امروزی است که پالیسی‌سازان و رهبران سیاسی را وا داشته تا به اهمیت و ضرورت حضور بیشتر زنان در این سکتور پی ببرند. اکنون همه نهادهای معتبر بین المللی به شمول ملل متحد و کشورهای عضوی آن به اهمیت تکنالوژی معلوماتی در رشد و توسعه اقتصادی- اجتماعی پی برده و خوش‌بختانه، اقدامات ضروری هم در سطح پالیسی‌ها و مقررات و هم در سطح عملیات انجام شده است که هرکدام تأثیرات زیادی بر زندگی زنان در پی داشته است؛ به طور مثال: ایجاد کمسیون ملل متحد در سال 1995 میلادی در مورد ساینس و تکنالوژی یکی از این اقدامات است.

در افغانستان وضعیت زنان در عرصه تکنالوژی معلوماتی و مخابراتی نسبتاً  امیدوار کننده است. بر اساس تحقیقی که توسط اداره انکشافی بین المللی ایالات متحده آمریکا(USAID)  به همکاری وزارت مخابرات افغانستان انجام شده است، در افغانستان به تعداد بیشتر از 80% درصد زنان(‌48%‌درصد زنان به طور مستقیم و 32%‌درصد دیگر به طور غیرمستقیم)  به خدمات تیلفونی دسترسی دارند و از مجموع کم و بیش 4 ملیون کاربران انترنیت، حدود %36 درصد آنها را زنان تشکیل می‌دهند. همین‌طور، شما می‌توانید نقش و اهمیت تکنالوژی معلوماتی را در فعالیت‌های مرتبط به مشارکت و حقوق زنان به وضاحت درک کنید. گزارش‌ها و تحقیقات متأخر نشان می‌دهند که تکنالوژی معلوماتی در بازتاب قضایای خشونت علیه زنان و هم‌چنان، برای بسیج و سازماندهی فعالیت‌های مدنی به هدف دفاع از حقوق آنها بسیار تأثیرگذار بوده است؛ حتّا بدون استفاده از تکنالوژی شناسایی عوامل همچو رویدادها دشوار و ناممکن گفته شده است. علی رغم این‌ها، زنان در قسمت استفاده از تکنالوژی معلوماتی با موانع ساختاری و فرهنگی رو برو می‌باشند. تحقیقات و بررسی‌های وزارت مخابرات و تکنالوژی نشان می‌دهد که مشکلات اساسی‌ای که  زنان در عرصه تکنالوژی معلوماتی دارند، عبارت اند از:

  1. زنان با مردان از دسترسی برابر به تکنالوژی معلوماتی برخوردار نیستند
  2. در پروسه استفاده از تکنالوژی معلوماتی،‌ اکثریت زنان آزادی عمل ندارند و نمی‌توانند آن‌گونه خود مایل اند،‌استفاده کنند. این مشکل در همه تکنالوژی‌ها وجود دارد
  3. زنان در پروسه استفاده از تکنالوژی معلوماتی با موانع و تهدیدهای  اجتماعی روبرو می‌شوند و از همین رو بیشتر با نام‌های مستعار وارد شبکه‌های مجازی می‌شوند
  4. متأسفانه، اهمیت تکنالوژی معلوماتی به عنوان نیروی محرک انکشاف اجتماعی و اقتصادی در افغانستان به طور درست درک نشده است.

 

با توجه به مشکلات مطروحه، رهبری جدید وزارت مخابرات اقدامات مفید وهمه‌شمولی را روی دست گرفته است که به طور اختصار به چند مورد اشاره می‌شود:

1)- استراتیژی توسعه صنعت تکنالوژی:‌ در این استراتیژی  برعلاوه  تصویر دورنمای وضعیت تکنالوژی معلوماتی در افغانستان، به طور خاص، راهکارها و اقدامات خاصی برای افزایش مشارکت زنان در سکتور مخابرات و تکنالوژی معلوماتی شناسایی شده اند که با تطبیق آن، بدون تردید، مشکل فاصله جنسیتی(Digital Gap) در حد زیادی برطرف خواهد شد و در ضمن، روی پالیسی توانمندسازی زنان از طریق تکنالوژی کار شروع شده و یک تیم تخنیکی در این پروسه کار می‌کنند.

2)- فراهم‌سازی فرصت‌های آموزشی: به عنوان بخشی از پلان ارتقای ظرفیت وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی، برای بیشتر از 1000 تن از بانوان در بخش Hi Tech فرصت‌های آموزش مسلکی فراهم گردیده که با ختم این برنامه‌ها شمار قابل ملاحظه‌ای از نیروی کار مسلکی وارد بازار کار خواهد شد.

3)- ارتقای زنان در سطوح رهبری سکتور: متأسفانه، در سال‌های گذشته به موضوع حضور زنان در سطوح رهبری سکتور مخابرات و تکنالوژی معلوماتی توجه لازم صورت نگرفته بود. در پالیسی جدید منابع بشری و ارتقای ظرفیت وزارت این خالیگاه رفع شده است و همین اکنون، تعدادی از بانوانی که در عرصه تکنالوژی معلوماتی و مخابراتی تحصیلات عالی و تخصص دارند،‌ در بست‌های کلیدی از جمله عضویت بورد اتراء، ریاست امنیت معلومات و عضویت اپرا برگزیده شده  و از این طریق، مستقیماً در پالیسی‌سازی و تصمیم‌گیری‌های کلان شریک می‌باشند.

4)- مشارکت زنان در پلان استراتیژیک:‌ در پلان استراتیژیک 5 ساله وزارت مخابرات و تکنالوژی معلومی،  توجه خاصی به نقش و اهمیت حضور زنان در سکتور مخابرات و تکنالوژی صورت گرفته است. براساس این استراتیژی، قرار است در طول 5 سال آینده برای بانوان در عرصه تحصیلات عالی، ‌ارتقای ظرفیت، اشتغال‌زایی و کارآفرینی(Entrepreneurship)  فرصت‌های بهتری فراهم می‌گردد.

5)- نقش زنان در حکومتداری الکترونیک‌: در حال حاضر، حضور زنان در بخش حکومتداری الکترونیک،‌ ریاست تحقیقات و نوآوری و هم چنان، در ریاست امنیت معلومات به 40 درصد می‌رسد که تاحدی قناعت بخش است. این در حالی‌ست که در استراتیژی حکومتداری الکترونیک، در نظر گرفته شده که میزان مشارکت زنان در رهبری برنامه نامبرده به 60 درصد افزایش یابد. حضور بانوان در این بخش، مستقیماً به ارتقای سطح آگاهی، تخصص و مهارت‌های زنان در بخش تکنالوژی معلوماتی کمک خواهد کرد.   

اشتراک کنندگان محترم کنفرانس!

دیدگاه ما این است که دیگر در افغانستان، وقت آن گذشته که تکنالوژی معلوماتی صرفاً به عنوان یک ابزار مجزا و موردی درنظر گرفته شود. برعکس، وزارت مخابرات درنظر دارد که در آینده‌های نزدیک تکنالوژی معلوماتی را به قلب محرک هر اداره دولتی تبدیل کند و در این پروسه، برای زنان سهم متناسب به حضور و ظرفیت شان درنظر گیرفته شود. هم‌چنان، ما باورمند ایم که در آینده‌های نه چندان دور، تکنالوژی معلوماتی درهمه ابعاد زندگی اجتماعی ما حضور خواهد داشت؛ از خرید ابتدایی گرفته تا بانکداری و مراقیت صحی و از آموزش‌های خانگی گرفته تا عرصه فعالیت‌های عمومی. از پروسه رو به رشد تکنالوژی معلوماتی در کشور، این پیام آشکار می‌گردد که کم-کم همه صنایع و فعالیت‌ها در کشور ما  به کمپیوتر و انترنیت وابسته خواهد شد.

در مطالعات و بررسی‌هایی که وزارت مخابرات اخیراً برای تطبیق حکومتداری الکترونیک انجام داده است، دریافته شده است که ما متأسفانه،‌با کمبود نیروی متخصص و مسلکی زنان در بخش طراحی، مدیریت و بهینه‌سازی سیستم‌های تکنالوژی مخابراتی و معلوماتی روبرو استیم و از همین رو به نصف بدنه جامعه، یعنی زنان توجه خاصی داریم و با تطبیق برنامه‌های همه‌شمول درنظر داریم آنها را به نیروی کار هوشمند و فعال تبدیل کنیم. از دید ما،‌ وقتی یک بانوی جوان وارد فعالیت در سکتور تکنالوژی معلوماتی و مخابراتی می‌شود، این به معنای بُرد برد(Win-Win) است؛ زیرا وظایف مرتبط به تکنالوژی برای زنان این فرصت را فراهم می‎‌سازد که ایستارها و باورهای ناپسند اجتماعی و فرهنگی را که فرا روی انکشاف و پیشرفت زنان وجود دارند، تغییر داده و هم‌چنان، وضعیت معیشتی خانواده‌های خویش را بهبود بخشند.

در نتیجه، می‌توان گفت که حضور زنان در سکتور تکنالوژی معلوماتی و مخابراتی و استفاده از ابزارهای مدرن برای تجارت، فعالیت اجتماعی و مدنی، باعث توانمندی زنان شده و در نهایت به فقرزدایی در افغانستان کمک خواهد کرد. 

در پایان، یک بار دیگر از برگزارکنندگان نشست ملی Tech-Women عمیقاً سپاسگزاری می‎‌نمایم و با استفاده از فرصت از  اعضای شبکه زنان فعال در عرصه تکنالوژی معلوماتی(Women-Tech) می‌خواهم که دیدگاه، پیشنهادات و طرح‌های مشخص خود را برای غنامندی و بهبود استراتیژی حکومتداری الکترونیک و هم‌چنان، استراتیژی رشد صنعت تکنالوژی معلوماتی با وزارت مخابرات شریک سازند. برای پیگیری این هدف، دیدگاه ما این است که رهبری برنامه توانمندسازی زنان در بخش تکنالوژی معلوماتی را مستقیماً خود زنان به عهده بگیرند. بدین منظور، پیشنهاد می‌نمایم که سه نفر از بانوان عضو رهبری وزارت مخابرات و سه تن از نمایندگان شبکه در همکاری نزدیک تحت حمایت و رهبری بانوی اول کار نموده  و طرح و پیشنهادات خویش را برای بهبود وضعیت زنان در سکتور مخابرات و تکنالوژی با ما شریک سازند.

 

به امید توانمندی هرچه بیشتر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی  بانوان کشور!